Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i potpuna posvećenost
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinirane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Udruženja građana i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono telo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad sa počiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć kod pojedinačnih odnosno kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizovane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za decu svedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni lekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posetu i bezbednost
Član 32 - Građanske posledice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekavanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična dela, uključujući i dela počinjena u ime takozvane časti
Član 43 - Važenje krivičnih dela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presuda druge strane ugovornice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrešenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mere zaštite
Član 53 - Mere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i po službenoj dužnosti
Član 56 - Mere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
Član 58 - Zastarelost
Član 59 - Boravišni status
Član 60 - Rodno zasnovani zahtevi za azil
Član 61 - Zabrana proterivanja, odnosno vraćanja (non-refoulement)
 
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i potpuna posvećenost
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinirane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Udruženja građana i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono telo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad sa počiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć kod pojedinačnih odnosno kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizovane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za decu svedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni lekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posetu i bezbednost
Član 32 - Građanske posledice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekavanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična dela, uključujući i dela počinjena u ime takozvane časti
Član 43 - Važenje krivičnih dela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presuda druge strane ugovornice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrešenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mere zaštite
Član 53 - Mere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i po službenoj dužnosti
Član 56 - Mere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
Član 58 - Zastarelost
Član 59 - Boravišni status
Član 60 - Rodno zasnovani zahtevi za azil
Član 61 - Zabrana proterivanja, odnosno vraćanja (non-refoulement)
 
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
1) Strane se obavezuju da preduzmu neophodne zakonodavne ili druge mere i obezbede da sledeći vidovi namernog ponašanja budu inkriminisani:
a) vaginalna, analna ili oralna penetracija seksualne prirode na telu drugog lica bez njenog, odnosno njegovog pristanka, korišćenjem bilo kog dela tela, odnosno predmeta;
b) druge seksualne radnje sa licem bez njenog, odnosno njegovog pristanka;
c) navođenje drugog lica na pokušaj seksualnih radnji sa trećim licem bez njenog, odnosno njegovog pristanka.

2) Pristanak mora da bude dobrovoljan i nastao kao ishod slobodne volje lica procenjene u kontekstu datih okolnosti.

3) Strane se obavezuju da preduzmu neophodne zakonodavne ili druge mere i obezbede da se odredbe iz stava 1 ovog člana, takođe, primenjuju na dela počinjena nad bivšim, odnosno sadašnjim supružnicama ili partnerkama u skladu sa domaćim propisima.
 
0 – pitanje nije regulisano zakonom / politikom, ili postojeća regulativa je vrlo daleko od standarda Konvencije (standard iz Konvencije se smatra minimalnim standardom)
1 – postoji regulacija, ali nije postignut standard Konvencije (u rešenju i / ili primeni)
2 – postignut standard Konvencije ili sasvim blizu standardu u rešenju
3 - postignut standard Konvencije ili sasvim blizu standardu u rešenju i u primeni
4 – pitanje je u državi rešeno iznad standarda Konvencije SE
Generalna procena čl. 36 Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Poređenje između država čl. 36 Seksualno nasilje, uključujući silovanje
PITANJA
 
a. Da li je seksualno nasilje kao što je definisano u članu 36 Konvencije priznato kao krivično delo? Ako je odgovor potvrdan, navedite definiciju, propisane kazne, izvore, i uporédite sa definicijom Konvencije. Molimo vas da date komentar ako postoje neke razlike.
Odgovor: Iako Krivični zakonik1 navodi niz krivičnih dela protiv polne slobode, analiza pojedinačnih definicija – pre svega, radnje izvršenja i uslova pod kojima je ona izvršena – upućuje na zaključak da je na delu neusaglašenost pozitivnih krivičnopravnih odredbi sa zahtevima Konvencije.
Prema zakonskoj definiciji, krivično delo silovanje (čl. 178) čini onaj ko prinudi drugog na obljubu ili sa njom izjednačen čin upotrebom sile ili pretnjom da će neposredno napasti na život ili telo tog ili njemu bliskog lica, za šta je zaprećena kazna zatvora od tri do dvanaest godina (stav 1).
PLUS
a. Da li je seksualno nasilje kao što je definisano u članu 36 Konvencije priznato kao krivično delo? Ako je odgovor potvrdan, navedite definiciju, propisane kazne, izvore, i uporédite sa definicijom Konvencije. Molimo vas da date komentar ako postoje neke razlike.
Odgovor: Iako Krivični zakonik1 navodi niz krivičnih dela protiv polne slobode, analiza pojedinačnih definicija – pre svega, radnje izvršenja i uslova pod kojima je ona izvršena – upućuje na zaključak da je na delu neusaglašenost pozitivnih krivičnopravnih odredbi sa zahtevima Konvencije.
Prema zakonskoj definiciji, krivično delo silovanje (čl. 178) čini onaj ko prinudi drugog na obljubu ili sa njom izjednačen čin upotrebom sile ili pretnjom da će neposredno napasti na život ili telo tog ili njemu bliskog lica, za šta je zaprećena kazna zatvora od tri do dvanaest godina (stav 1). Ako je delo iz stava 1 učinjeno pretnjom da će se za to ili njemu blisko lice otkriti nešto što bi škodilo njegovoj časti ili ugledu ili pretnjom drugim teškim zlom, učinilac će se kazniti zatvorom od dve do deset godina (stav 2). Ako je usled dela iz stavova 1 i 2 nastupila teška telesna povreda, ili ako je delo izvršeno od strane više lica, ili na naročito svirep ili naročito ponižavajući način, ili prema maloletniku, ili je delo imalo za posledicu trudnoću, učinilac će se kazniti zatvorom od pet do petnaest godina. Ako je usled dela iz stavova 1 i 2 nastupila smrt lica prema kojem je delo izvršeno ili je delo učinjeno prema detetu, učinilac će se kazniti zatvorom od najmanje deset godina.
Krivično delo obljuba nad nemoćnim licem (čl. 179) čini onaj ko nad drugim izvrši obljubu ili sa njom izjednačen čin iskoristivši duševno oboljenje, zaostali duševni razvoj, drugu duševnu poremećenost, nemoć ili kakvo drugo stanje tog lica usled kojeg ono nije sposobno za otpor, za šta je zaprećena kazna zatvora od dve do deset godina (stav 1). Ako je usled dela iz stava 1 nastupila teška telesna povreda nemoćnog lica ili ako je delo izvršeno od strane više lica, ili na naročito svirep ili naročito ponižavajući način, ili je učinjeno prema maloletniku, ili je delo imalo za posledicu trudnoću, učinilac će se kazniti zatvorom od pet do petnaest godina (stav 2). Ako je usled dela iz st. 1 i 2 nastupila smrt lica prema kojem je delo izvršeno ili ako je delo učinjeno prema detetu, učinilac će se kazniti zatvorom najmanje deset godina.
Krivično delo obljuba sa detetom (čl. 180) čini onaj ko izvrši obljubu ili sa njom izjednačen čin sa detetom, za šta je zaprećena kazna zatvora od tri do dvanaest godina (stav 1). Ako je usled dela iz stava 1 nastupila teška telesna povreda deteta prema kojem je delo izvršeno ili je delo izvršeno od strane više lica ili je delo imalo za posledicu trudnoću, učinilac će se kazniti zatvorom od pet do petnaest godina (stav 2). Ako je usled dela iz stavova 1 i 2 ovog člana nastupila smrt deteta, učinilac će se kazniti zatvorom najmanje deset godina. Učinilac se neće kazniti za delo iz stava 1 ako između njega i deteta ne postoji značajnija razlika u njihovoj duševnoj i telesnoj zrelosti.
Krivično delo obljuba zloupotrebom položaja (čl. 181) čini onaj ko zloupotrebom svog položaja navede na obljubu ili sa njom izjednačen čin lice koje se prema njemu nalazi u odnosu kakve podređenosti ili zavisnosti, za šta je zaprećena kazna zatvora od tri meseca do tri godine (stav 1). Nastavnik, vaspitač, staralac, usvojilac, roditelj, očuh, maćeha ili drugo lice koje zloupotrebom svog položaja ili ovlašćenja izvrši obljubu ili sa njom izjednačen čin sa maloletnikom koji mu je poveren radi učenja, vaspitavanja, staranja ili nege, kazniće se zatvorom od jedne do deset godina (stav 2). Ako je delo iz stava 2 učinjeno prema detetu, učinilac će se kazniti zatvorom od tri do dvanaest godina (stav 3). Ako je delo iz stavova 1 do 3 imalo za posledicu trudnoću, učinilac će se kazniti za delo iz stava 1 zatvorom od šest meseci do pet godina, za delo iz stava 2 zatvorom od dve do dvanaest godina, a za delo iz stava 3 zatvorom od tri do petnaest godina. Ako je usled dela iz stava 3 nastupila smrt deteta, učinilac će se kazniti zatvorom u trajanju od najmanje deset godina.
Krivično delo nedozvoljene polne radnje (čl. 182) čini onaj ko pod uslovima iz čl. 178, st. 1 i 2, 179, stav 1, i 181, st. 1–3, ovog zakonika izvrši neku drugu polnu radnju, za šta je zaprećena novčana kazna ili zatvor do tri godine (stav 1). Ko pod uslovima iz člana 180, stav 1, ovog zakonika izvrši neku drugu polnu radnju, kazniće se zatvorom od šest meseci do pet godina. Ako je usled dela iz stavova 1 i 2 nastupila teška telesna povreda lica prema kojem je delo izvršeno ili ako je delo izvršeno od strane više lica ili na naročito svirep ili naročito ponižavajući način, učinilac će se kazniti zatvorom od dve do deset godina. Ako je usled dela iz stavova 1 i 2 nastupila smrt lica prema kojem je delo izvršeno, učinilac će se kazniti zatvorom najmanje pet godina.
Radnja izvršenja „obljuba ili sa njom izjednačen čin“, predviđena krivičnim delima silovanje (čl. 178) i delima obljube (čl. 179, čl. 180, čl. 181), ne obuhvata sve radnje predviđene Konvencijom. U članu 36, st. 1, Konvencije nabrajaju se oblici seksualnog nasilja, uključujući i silovanje, uz navođenje da se nasilje (penetracija) može izvršiti uz korišćenje predmeta ili drugih delova tela. U kontekstu navedenih odredbi Krivičnog zakonika, u slučaju penetracije korišćenjem predmeta ili drugog dela tela radilo bi se o nedozvoljenim polnim radnjama za koje je predviđena značajno niža kazna. Imajući u vidu da je suština seksualnog nasilja povreda ličnog/fizičkog/seksualnog integriteta, trebalo bi proširiti zaštitu i od ovih oblika seksualnog nasilja, koji na žrtvu mogu imati podjednako traumatične posledice kao i radnje definisane krivičnim delom silovanje ili delom obljuba nad detetom.
Istovremeno, seksualno nasilje, uključujući i silovanje, prema definiciji datoj u članu 35 Konvencije, postoji u svim slučajevima kada žrtva nije dala svoj pristanak. Neophodni uslov razdvajanja dobrovoljnog seksualnog odnosa od seksualnog nasilja predstavlja slobodno dat pristanak žrtve. Krivični zakonik postavlja bitno drugačiji standard kada su u pitanju krivično delo silovanje (čl. 179, st. 1) i delo nedozvoljene polne radnje (čl. 182, st. 1). Za postojanje dela neophodna je upotreba sile ili pretnje da će se napasti na život i telo žrtve ili njoj bliskog lica. Čini se da je zakonodavac stepen društvene opasnosti seksualnog nasilja gradirao prema radnji izvršenja, a ne posledicama koje na žrtvu može proizvesti.
Izvesna nedoslednost se može uočiti i kod osnovnog oblika krivičnog dela silovanje (čl. 178, st. 1), gde je predviđena kazna zatvora od tri do dvanaest godina, dok je za krivično delo obljuba nad nemoćnim licem (čl. 179, st. 1) određen niži minimum i maksimum kazne – od dve do deset godina zatvora. Čini se neprimerenom propisana novčana kazna za osnovni oblik dela nedozvoljene polne radnje (čl. 182, st. 1). Treba napomenuti da je odredbom o ublažavanju kazne Krivični zakonik isključio ovu mogućnost za krivična dela silovanje, obljuba nad nemoćnim licem i obljuba sa detetom, ali je ova mogućnost ostavljena prilikom odmeravanja kazne za lica koja su učinila krivičnog delo obljuba zloupotrebom položaja (čl. 181) i nedozvoljene polne radnje (čl. 182), što se takođe čini kao neadekvatno rešenje.
MINUS
b. Ako jeste krivično delo, koliko je bilo presuda u toku poslednje dve godine? Navedite podatke na godišnjem nivou. Koje su najčešće kazne? Da li postoje raspoloživi podaci o učiniocima i žrtvama: pol, starost, odnos sa žrtvom? Ako je odgovor potvrdan, navedite relevantne informacije.
Odgovor: Kada je u pitanju kaznena politika za dela seksualnog nasilja u 2011. godini, prema izveštaju Republičkog zavoda za statistiku, broj prijavljenih za krivično delo silovanje obuhvata 131 punoletno lice, od kojih jedno ženskog pola; za delo obljuba nad nemoćnim licem – 21 osobu, jedno ženskog pola; za delo obljuba sa detetom – 38 punoletnih lica, od kojih jedno ženskog pola; za delo obljuba zloupotrebom službenog položaja – 13 učinilaca (nijedno ženskog pola); za delo nedozvoljene polne radnje – 128 osoba, od toga jedna ženskog pola.
PLUS
b. Ako jeste krivično delo, koliko je bilo presuda u toku poslednje dve godine? Navedite podatke na godišnjem nivou. Koje su najčešće kazne? Da li postoje raspoloživi podaci o učiniocima i žrtvama: pol, starost, odnos sa žrtvom? Ako je odgovor potvrdan, navedite relevantne informacije.
Odgovor: Kada je u pitanju kaznena politika za dela seksualnog nasilja u 2011. godini, prema izveštaju Republičkog zavoda za statistiku, broj prijavljenih za krivično delo silovanje obuhvata 131 punoletno lice, od kojih jedno ženskog pola; za delo obljuba nad nemoćnim licem – 21 osobu, jedno ženskog pola; za delo obljuba sa detetom – 38 punoletnih lica, od kojih jedno ženskog pola; za delo obljuba zloupotrebom službenog položaja – 13 učinilaca (nijedno ženskog pola); za delo nedozvoljene polne radnje – 128 osoba, od toga jedna ženskog pola. Prema istom izvoru, broj optuženih osoba u 2011. godini bio je za krivično delo silovanje – 87 učinilaca, nijedan ženskog pola; za delo obljuba nad nemoćnim licem – 10 lica, nijedno ženskog pola; za delo obljuba sa detetom – 28 lica, nijedno ženskog pola; za delo obljuba zloupotrebom službenog položaja – 7 lica, nijedno ženskog pola; za delo nedozvoljene polne radnje – 78 osoba, od kojih tri lica ženskog pola.
Broj osuđenih lica u 2011. godini za krivično delo silovanje iznosi 59, od kojih nijedno nije bilo ženskog pola. Istovremeno, prema svim osuđenim učiniocma sud je izrekao bezuslovnu kaznu zatvora, ukupno 59 (100%). Isti odnos je kod dela obljuba nad nemoćnim licem, osam lica je osuđeno i prema svima je izrečena kazna bezuslovnog zatvora (100%). Kada je reč o delu obljuba nad detetom, za ukupno 21 osuđeno lice, sud je odredio kaznu zatvora prema 19 učinilaca (90,47%). U dva slučaja sud se opredelio za uslovnu osudu. Za krivično delo obljuba zloupotrebom položaja osuđeno je ukupno 6 izvršilaca i prema svima je izrečena kazna zatvora (100%). Kada je u pitanju kaznena politika za delo nedozvoljene polne radnje, od ukupno 58 osuđenih lica njih 2 su bila ženskog pola. Za 36 osoba sud je izrekao bezuslovnu kaznu zatvora (62,06%), dok je u 18 slučajeva izrečena uslovna osuda (31,03%). Za 3 lica sud je izrekao novčanu kaznu.
Podaci o žrtvama ukazuju da je najveći broj žrtava bio ženskog pola – ukupno su za sva krivična dela seksualnog nasilja za koja su sudovi dostavili podatke (51 učinilac) bile 63 žrtve, od kojih je 50 ženskog pola. Posebno zabrinjava podatak o broju maloletne dece – ukupno 45, od kojih je 30 bilo mlađe od 14 godina.
Kada je u pitanju (nepotpuna) statistika iz 2012. godine, broj prijavljenih lica za krivično delo silovanje iznosi 121, a osuđenih 67. Od ukupnog broja osuđenih, 64 lica su bila osuđeno na kaznu zatvora, prema jednom licu je izrečena uslovna osuda, a prema dva lica je izrečena vaspitna mera. Za delo obljuba nad nemoćnim licem bile su prijavljene 22 osobe, dok je broj osuđenih lica bio 11. Na bezuslovnu kaznu zatvora osuđeno je 10 osoba, dok je prema jednom licu izrečena vaspitna mera.
Za obljubu nad detetom bilo je prijavljeno 28 lica, osuđeno 25 osoba, od toga njih 20 na kaznu zatvora. Prema 4 osobe je izrečena uslovna osuda, dok je u jednom slučaju izrečena mera rad u javnom interesu. Broj prijavljenih lica za krivično delo obljuba zloupotrebom položaja iznosio je 28, u 9 slučajeva sud je osudio učinioce za ovo delo, od kojih je prema 8 izrekao kaznu zatvora, a u 1 slučaju izrekao uslovnu osudu. Za delo nedozvoljene polne radnje, bila su prijavljena 124 lica, osuđeno je 65, od kojih je prema 42 lica izrečena bezuslovna kazna zatvora, a u 18 slučajeva uslovna osuda. U pet slučajeva izrečena je novčana kazna.
MINUS
c. Ako jeste krivično delo, ko inicira gonjenje (javni tužilac ili privatni tužilac / žrtva)? Da li činjenica da je žrtva supružnik ili partner (uključujući i bivšeg) povlači razliku u vezi sa tužbom ili u bilo kojoj drugoj fazi postupka?
Odgovor: Krivični zakonik predviđa da se gonjenje za krivično delo silovanje (čl. 178) i obljuba nad nemoćnim licem (čl. 179) ukoliko su učinjena prema bračnom drugu, preduzima po predlogu (žrtve). Istovremeno, za osnovni oblik dela nedozvoljene polne radnje (čl. 182, st. 1) Zakonik uslovljava gonjenje po predlogu. Za druga dela, gonjenje se preduzima po službenoj dužnosti.
PLUS
c. Ako jeste krivično delo, ko inicira gonjenje (javni tužilac ili privatni tužilac / žrtva)? Da li činjenica da je žrtva supružnik ili partner (uključujući i bivšeg) povlači razliku u vezi sa tužbom ili u bilo kojoj drugoj fazi postupka?
Odgovor: Krivični zakonik predviđa da se gonjenje za krivično delo silovanje (čl. 178) i obljuba nad nemoćnim licem (čl. 179) ukoliko su učinjena prema bračnom drugu, preduzima po predlogu (žrtve). Istovremeno, za osnovni oblik dela nedozvoljene polne radnje (čl. 182, st. 1) Zakonik uslovljava gonjenje po predlogu. Za druga dela, gonjenje se preduzima po službenoj dužnosti. Zakonodavac se neopravdano opredelio da pravi razliku u postupku pravne zaštite od silovanja i obljube nad nemoćnim licem po osnovu bračnog statusa žrtve, tj. oštećene, čime je uskratio puno angažovanje i adekvatno sankcionisanje teških seksualnih delikata izvršenih između bračnih partnera. Imajući u vidu broj dela koja se kvalifikuju kao nedozvoljeno polno ponašanje i naročito broj maloletnih žrtava, razlikovanje u postupanju organa gonjenja nije u skladu sa Konvencijom.
MINUS
[1] Krivični zakonik, Službeni glasnik RS, br. 85/2005, 88/2005 – ispr., 107/2005 – ispr., 72/2009, 111/2009, 121/2012 i 104/2013.
AC UBL NSRP Drutvo SOS telefon CZR Sigurna enska kuca WAVE EWL
enski centar Uzice Osvit Ni Centar za podrku enama  Kikinda Iz kruga SOS Vranje Pescanik
2662222 Savet Evrope Mree ene protiv nasilja
 
AC UBL NSRP Drutvo SOS telefon CZR Sigurna enska kuca WAVE EWL enski centar Uzice Osvit Ni Centar za podrku enama  Kikinda Iz kruga SOS Vranje Pescanik 2662222 Mree ene protiv nasilja Savet Evrope
 
Kampanju podržavaju:
EU    EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost Autonomnog ženskog centra i ni na koji način ne odražava stavove donatora.
Kampanju podržavaju:
EU    EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost Autonomnog ženskog centra i ni na koji način ne odražava stavove donatora.