A tolerišem nasilje nad ženama.
A tolerišem nasilje nad ženama.
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i dužna pažnja
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinirane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Udruženja građana i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono tijelo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad sa počiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć kod pojedinačnih odnosno kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizovane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za djecu svjedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni ljekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posjetu i bezbjednost
Član 32 - Građanske posljedice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekavanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična djela, uključujući i djela počinjena u ime takozvane „časti“
Član 43 - Važenje krivičnih djela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mjere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presuda treće članice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procjena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mjere zaštite
Član 53 - Mjere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i ex officio
Član 56 - Mjere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
Član 58 - Zastarjelost
Član 59 - Boravišni status
Član 60 - Rodno zasnovani zahtjevi za azil
Član 61 - Zabrana protjerivanja, odnosno vraćanja (non-refoulement)
 
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i dužna pažnja
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinirane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Udruženja građana i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono tijelo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad sa počiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć kod pojedinačnih odnosno kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizovane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za djecu svjedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni ljekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posjetu i bezbjednost
Član 32 - Građanske posljedice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekavanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična djela, uključujući i djela počinjena u ime takozvane „časti“
Član 43 - Važenje krivičnih djela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mjere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presuda treće članice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procjena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mjere zaštite
Član 53 - Mjere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i ex officio
Član 56 - Mjere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
Član 58 - Zastarjelost
Član 59 - Boravišni status
Član 60 - Rodno zasnovani zahtjevi za azil
Član 61 - Zabrana protjerivanja, odnosno vraćanja (non-refoulement)
 
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
1. Članice će preduzeti neophodne zakonodavne ili druge mjere kako bi zabranile obavezno alternativno razrješenje sporova, uključujući medijaciju i pomirenje, u odnosu na sve oblike nasilja obuhvaćene Konvencijom.

2. Članice će preduzeti neophodne zakonodavne ili druge mjere kako bi obezbijedile, ukoliko se odredi novčana kazna, da se povede računa o sposobnosti učinioca da ispuni svoje finansijske obaveze prema žrtvi.
 
0 – pitanje nije regulisano zakonom/politikom, ili postojeća regulativa je vrlo daleko od standarda Konvencije (standard iz Konvencije se smatra minimalnim standardom)
1 – postoji regulacija, ali nije postignut standard Konvencije (u rešenju i/ili primjeni)
2 – postignut standard Konvencije ili sasvim blizu standardu u rešenju
3 - postignut standard Konvencije ili sasvim blizu standardu u rešenju i u primjeni
4 – pitanje je u državi riješeno iznad standarda Konvencije SE
Opšta procjena čl. 48 Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Poređenje između država čl. 48 Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
PITANJA
 
a. Da li pravni okvir, i građanski i/ili krivični, pruža osnov za alternativno razrješenje sporova koji je primjenjiv na sve slučajeve nasilja prema ženama? Ako je odgovor potvrdan, navedite uslove. Da li je proces alternativnog razrješenja sporova obavezan korak u slučajevima nasilja prema ženama u bilo kojoj od relevantnih procedura? Ako je odgovor potvrdan, navedite razloge.
Odgovor:
a. Da li pravni okvir, i građanski i/ili krivični, pruža osnov za alternativno razrješenje sporova koji je primjenjiv na sve slučajeve nasilja prema ženama? Ako je odgovor potvrdan, navedite uslove. Da li je proces alternativnog razrješenja sporova obavezan korak u slučajevima nasilja prema ženama u bilo kojoj od relevantnih procedura? Ako je odgovor potvrdan, navedite razloge.
Odgovor:
MINUS
b. Molimo vas da pružite informacije o statusu žrtava tokom alternativnog razrješenja sporova: ko vodi postupak, kakvu vrstu zaštite i podrške žrtve mogu da dobiju itd. Ako žrtva odbije alternativno razrješenje spora, da li postoje posljedice koje se odnose na njen status, a posebno na pristup pravima prilikom sudskog postupka?
Odgovor: Zakonik o krivičnom postupku, izuzev instituta odlaganja krivičnog gonjenja i sporazuma o priznanju krivice, ne poznaje drugi vid alternativnog rješavanja sporova u slučajevima predviđenim Konvencijom. Osnovni državni tužioci imaju zakonsku mogućnost implementiranja instituta odlaganja krivičnog gonjenja za krivična djela za koja je propisana novčana kazna ili kazna zatvora do pet godina kad nađe da ne bi bilo cjelishodno da se vodi krivični postupak, s obzirom na prirodu krivičnog djela i okolnosti pod kojima je učinjeno, raniji život učinioca i njegova lična svojstva.
PLUS
b. Molimo vas da pružite informacije o statusu žrtava tokom alternativnog razrješenja sporova: ko vodi postupak, kakvu vrstu zaštite i podrške žrtve mogu da dobiju itd. Ako žrtva odbije alternativno razrješenje spora, da li postoje posljedice koje se odnose na njen status, a posebno na pristup pravima prilikom sudskog postupka?
Odgovor: Zakonik o krivičnom postupku, izuzev instituta odlaganja krivičnog gonjenja i sporazuma o priznanju krivice, ne poznaje drugi vid alternativnog rješavanja sporova u slučajevima predviđenim Konvencijom. Osnovni državni tužioci imaju zakonsku mogućnost implementiranja instituta odlaganja krivičnog gonjenja za krivična djela za koja je propisana novčana kazna ili kazna zatvora do pet godina kad nađe da ne bi bilo cjelishodno da se vodi krivični postupak, s obzirom na prirodu krivičnog djela i okolnosti pod kojima je učinjeno, raniji život učinioca i njegova lična svojstva.

Institut odloženog gonjenja zapravo predstavlja vid „nepokretanja“ krivičnog postupka, uz ispunjenje određenih obaveza od strane osumnjičenog, koje obaveze je osumnjičeni prihvatio i koje mu je državni tužilac odredio. Takva obaveza može biti:

1. da otkloni štetnu posljedicu nastalu izvršenjem krivičnog djela ili da naknadi pričinjenu štetu;
2. da ispuni dospjele obaveze izdržavanja, odnosno druge obaveze utvrđene pravosnažnom sudskom odlukom;
3. da plati određeni novčani iznos u korist humanitarne organizacije, fonda ili javne ustanove;
4. da obavi određeni društveno korisni ili humanitarni rad.

Prije donošenja rješenja, državni tužilac može, uz pomoć posebno obučenih lica - posrednika, sprovesti postupak posredovanja između oštećenog i osumnjičenog na koji se shodno primjenjuju odredbe zakona kojim se uređuju pravila postupka posredovanja za obaveze iz tač. 1 i 2, odnosno pribaviće saglasnost oštećenog za mjere iz stava 1 tač. 3 i 4 ovog člana. Na ovaj način se poštuju prava oštećenih lica. Rok za izvršenje preuzetih obaveza ne može biti duži od 6 mjeseci. Ukoliko se obaveze izvrše, državni tužilac će odbaciti krivičnu prijavu. Oštećeni(-a)/žrtva nema pravo da preuzme krivično gonjenje.

Iako su donekle prava žrtve krivičnog djela uvažena kroz primjenu instituta odloženog gonjenja, odlaganjem gonjenja učinilac ostaje nekažnjen, odnosno neregistrovan u kaznenoj evidenciji, pa se postavlja pitanje, ukoliko se djelo ponovi, na koji način državni organi realistično procjenjuju društvenu opasnost i određuju adekvatnu sankciju.

Crnogorsko zakonodavstvo daje mogućnost zaključenja sporazuma o priznanju krivice u slučaju krivičnih djela za koja je propisana kazna zatvora do 10 godina.1 Oštećeno lice će biti obaviješteno o ročištu na kome će se razmotriti sporazum o priznanju krivice. Takođe, oštećenom licu je priznato pravo žalbe na odluku o usvajanju sporazuma o priznanju krivice.2 Osim toga, jedan od uslova za usvajanje sporazuma o priznanju krivice je prethodno utvrđenje da sporazumom nijesu povrijeđena prava oštećenog.3 Na ovaj način je donekle osigurano poštovanje prava oštećenog i kod ovog vida alternativnog određivanja kazne.

Kao obavezujući u parničnom postupku, Porodičnim zakonom propisan je postupak posedovanja koji prethodi postupku razvoda braka po tužbi jednog od bračnih drugova, bez obzira na uzrok razvoda braka.4 Posrednik će sprovesti postupak mirenja u kome će bračni drugovi pokušati da poremećene odnose razriješe bez konflikta i bez razvoda braka. Ako se jedan ili oba bračna druga, iako su uredno pozvani, ne odazovu pozivu posrednika za mirenje, a izostanak ne opravdaju, smatraće se da mirenje nije uspjelo i nastaviće se postupak posredovanja radi postizanja sporazuma bračnih drugova o vršenju roditeljskog prava poslije razvoda braka i sporazuma o podjeli zajedničke imovine. Ako se jedan ili oba bračna druga, iako su uredno pozvani, ne odazovu pozivu posrednika za postizanje sporazuma o vršenju roditeljskog prava i podjeli zajedničke imovine, a izostanak ne opravdaju, smatraće se da posredovanje nije uspjelo i nastaviće se postupak po tužbi za razvod braka.

Na osnovu gore navedenog, može se zaključiti da pravni okvir Crne Gore nije usklađen sa članom 48 Konvencije, odnosno, ne zabranjuje posredovanje u slučajevima nasilja obuhvaćenim Konvencijom. Iako su prava oštećenih u izvjesnoj mjeri uvažena kod instituta odlaganje krivičnog gonjenja i sporazuma o priznanju krivice, preporuka je da se, ipak, kod krivičnih djela nasilja u porodici i drugih težih krivičnih djela ograniči primjena ovih instituta. Takođe, potrebno je razmotriti mogućnost derogiranja odredbi Porodičnog zakona o obaveznom postupku posredovanja po tužbi jednog bračnog druga, ukoliko postoje okolnosti koje ukazuju na postojanje bilo kojeg oblika nasilja u porodici.
MINUS
c. Prije nego što sud odluči o novčanoj kazni, da li će se uzeti u obzir uticaj na materijalni položaj žrtve (kao što je, na primjer, alimentacija)? Da li je to pravno obavezujući standard ili je stvar sudske prakse? Molimo vas da navedete informacije o naknadi: ko ima prednost u nadoknadi (država, žrtva, neko drugi).
Odgovor: U skladu sa čl. 42, st. 2 Krivičnog zakonika, sud će pri odmjeravanju novčane kazne uzeti u obzir imovno stanje učinioca, posebno sa aspekta mogućnosti da je okrivljeni isplati. Zakon ne reguliše uzimanje u obzir negativne posljedice koje bi izricanje novčane kazne moglo imati po žrtvu, već je to stvar diskrecionog ovlašćenja suda.
PLUS
c. Prije nego što sud odluči o novčanoj kazni, da li će se uzeti u obzir uticaj na materijalni položaj žrtve (kao što je, na primjer, alimentacija)? Da li je to pravno obavezujući standard ili je stvar sudske prakse? Molimo vas da navedete informacije o naknadi: ko ima prednost u nadoknadi (država, žrtva, neko drugi).
Odgovor: U skladu sa čl. 42, st. 2 Krivičnog zakonika, sud će pri odmjeravanju novčane kazne uzeti u obzir imovno stanje učinioca, posebno sa aspekta mogućnosti da je okrivljeni isplati. Zakon ne reguliše uzimanje u obzir negativne posljedice koje bi izricanje novčane kazne moglo imati po žrtvu, već je to stvar diskrecionog ovlašćenja suda.

Kao izuzetak, Krivični zakonik predviđa novčanu kaznu u dnevnim iznosima, u slučajevima kada je moguće utvrditi prihode i rashode učinioca krivičnog djela. Ovdje bi sud trebao cijeniti obaveze izdržavanja okrivljenog. Međutim, iskustvo pokazuje da izostaje primjena ovog vida novčane kazne.

Stoga, moglo bi se reći da standard propisan analiziranim članom Konvencije nije dosljedno inkorporiran u domaćem zakonodavstvu. Smatramo da je potrebno izričito regulisati dužnost suda da cijeni materijalni položaj žrtve i eventualne negativne posljedice po nju prilikom izricanje kazne.

Zakonik o krivičnom postupku ne predviđa redosled ostvarivanja potraživanja. Oštećeno lice kojem je odluka o imovinskopravnom zahtjevu postala pravnosnažna i stekla svojstvo izvršnosti ima status izvršnog povjerioca i svoje pravo ostvaruje u izvršnom postupku, zajedno sa drugim povjeriocima.
MINUS
[1] Čl. 300 Zakonika o krivičnom postupku.
[2] Čl. 302, st. 10 Zakonika o krivičnom postupku.
[3] Čl. 302, st. 8, alineja 4 Zakonika o krivičnom postupku.
[4] Čl. 326 Porodičnog zakona.
Sigurna enska kuca AC UBL NSRP Drutvo SOS telefon CZR WAVE EWL
Centar za enska prava SOS telefon Nikic
Savet Evrope
 
Sigurna enska kuca AC UBL NSRP Drutvo SOS telefon CZR WAVE EWL Centar za enska prava SOS telefon Nikic Savet Evrope
 
Kampanju podržavaju:
EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost Sigurne ženske kuće i ni na koji način ne odražava stavove donatora.
Kampanju podržavaju:
EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost Sigurne ženske kuće i ni na koji način ne odražava stavove donatora.