Član 54 - Istrage i dokazi
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i dužna pažnja
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinisane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Nevladine organizacije i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono tijelo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad s učiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć prilikom ulaganja pojedinačnih/kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizirane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za djecu svjedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni lijekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posjetu i sigurnost
Član 32 - Građanske posljedice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekivanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična djela, uključujući i djela počinjena u ime tzv. časti
Član 43 - Važenje krivičnih djela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mjere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presude treće članice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog rješavanja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procjena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mjere zaštite
Član 53 - Mjere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i ex officio
Član 56 - Mjere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
 
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i dužna pažnja
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinisane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Nevladine organizacije i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono tijelo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad s učiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć prilikom ulaganja pojedinačnih/kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizirane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za djecu svjedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni lijekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posjetu i sigurnost
Član 32 - Građanske posljedice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekivanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična djela, uključujući i djela počinjena u ime tzv. časti
Član 43 - Važenje krivičnih djela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mjere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presude treće članice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog rješavanja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procjena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mjere zaštite
Član 53 - Mjere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i ex officio
Član 56 - Mjere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
 
Član 54 - Istrage i dokazi
Članice će preduzeti neophodne zakonodavne odnosno druge mjere kako bi osigurale da, tokom svakog građanskog odnosno krivičnog sudskog postupka, dokazi koji se odnose na seksualnu prošlost i ponašanje žrtve budu prihvaćeni samo ako je to relevantno i neophodno.
 
0 - pitanja nisu regulisana zakonom / politike ili postojeće odredbe nisu u skladu sa standardima Konvencije (standardi Konvencije smatraju se minimalnim standardima);
1 - uporište u zakonima postoji, ali ne zadovoljava standarde Konvencije (normativno i / ili u primjeni);
2 - standard Konvencije dostignut u zakonima, ili je blizu dostizanja standarda;
3 - standard Konvencije dostignut i u primjeni, ili je blizu dostizanja standarda;
4 - pitanje u zemlji riješeno je na bolji način nego što je utvrđeno standardima Konvencije.
Opšta procjena čl. 54 Istrage i dokazi
Poređenje između država čl. 54 Istrage i dokazi
PITANJA
 
a. Postoje li zakonske ili druge mjere kako bi se osiguralo da se dokazi seksualne istorije i seksualnog ponašanja žrtve mogu koristiti samo kada je to neophodno i relevantno? Mogu li ove mjere da se primjene u krivičnom ili/i građanskom postupku? Koje su sankcije za kršenje ovog pravila? Da li su ove mjere zaštite dio proceduralne garancije ili su diskreciono pravo sudije u postupku? Navedite razloge.
Odgovor: U skladu sa pravilima krivičnog procesnog prava, a na različitim nivoima vlasti u BiH, onemogućeno je uzimanje u obzir dokaza koji se odnose na seksualnu prošlost i seksualno ponašanje žrtve prilikom donošenja sudske odluke. Dakle, prihvatljivost i razmatranje dokaza povodom gore navedenog ponašanja ne nalazi se u okviru diskrecionog prava sudije, već predstavlja standard postupanja koji je izričito zakonski propisan. Naime, važeći Zakoni o krivičnom postupku propisuju da osobu oštećenu krivičnim djelom, a prilikom ispitivanja kao svjedoka, nije dopušteno ispitivati o njenom seksualnom životu prije izvršenog krivičnog djela. Ukoliko je takvo ispitivanje ipak obavljeno, određeno je da se na takvom iskazu ne može zasnivati sudska odluka1. Konačno, ukoliko je sudska odluka donesena suprotno ovom standardu, odnosno ukoliko se presuda zasniva na ovakvom dokazu (a na kome se po zakonu ista ne može zasnivati), to će predstavljati bitnu povredu odredaba krivičnog postupka, te osnov za ulaganje žalbe i pobijanje presude na osnovu bitne povrede odredaba krivičnog postupka.
PLUS
a. Postoje li zakonske ili druge mjere kako bi se osiguralo da se dokazi seksualne istorije i seksualnog ponašanja žrtve mogu koristiti samo kada je to neophodno i relevantno? Mogu li ove mjere da se primjene u krivičnom ili/i građanskom postupku? Koje su sankcije za kršenje ovog pravila? Da li su ove mjere zaštite dio proceduralne garancije ili su diskreciono pravo sudije u postupku? Navedite razloge.
Odgovor: U skladu sa pravilima krivičnog procesnog prava, a na različitim nivoima vlasti u BiH, onemogućeno je uzimanje u obzir dokaza koji se odnose na seksualnu prošlost i seksualno ponašanje žrtve prilikom donošenja sudske odluke. Dakle, prihvatljivost i razmatranje dokaza povodom gore navedenog ponašanja ne nalazi se u okviru diskrecionog prava sudije, već predstavlja standard postupanja koji je izričito zakonski propisan. Naime, važeći Zakoni o krivičnom postupku propisuju da osobu oštećenu krivičnim djelom, a prilikom ispitivanja kao svjedoka, nije dopušteno ispitivati o njenom seksualnom životu prije izvršenog krivičnog djela. Ukoliko je takvo ispitivanje ipak obavljeno, određeno je da se na takvom iskazu ne može zasnivati sudska odluka1. Konačno, ukoliko je sudska odluka donesena suprotno ovom standardu, odnosno ukoliko se presuda zasniva na ovakvom dokazu (a na kome se po zakonu ista ne može zasnivati), to će predstavljati bitnu povredu odredaba krivičnog postupka, te osnov za ulaganje žalbe i pobijanje presude na osnovu bitne povrede odredaba krivičnog postupka.
Predmetni zakoni sadrže takođe i posebna pravila o dokazima u slučajevima seksualnih delikata. Predviđeno je da osobu oštećenu krivičnim djelom nije dopušteno ispitivati o njenom seksualnom životu prije izvršenog kaznenog djela koje je predmet postupka. Nijedan dokaz koji se iznosi da bi pokazao ranije seksualno iskustvo, ponašanje ili seksualnu orijentaciju oštećene osobe nije prihvatljiv. U slučajevima izvršenja krivičnih djela protiv čovječnosti i vrijednosti zaštićenih međunarodnim pravom, pristanak žrtve se ne može upotrijebiti u prilog obrane optuženog2.
Zabrana prihvaćanja gore navedene vrste dokaza propisana je kao standard jedino u okviru krivičnog procesnog prava, te s te strane unutrašnje krivično zakonodavstvo čak ide i ispred standard Istanbulske konvencije u ovom pogledu (s obzirom na to da isti omogućava prihvaćenost ove vrste dokaza od strane suda samo kada je to relevantno i neophodno). S druge strane, građansko procesno pravo unutar BiH ne poznaje regulativu ovog tipa, odnosno ne sadrži konkretne odredbe koje bi regulisale ovaj standard na nivou građanskih postupaka. Na osnovu ovoga zaključujemo, da ukoliko bi ovakav dokaz potencijalno bio upotrijebljen u okviru građanskog sudskog postupka, prihvaćenost istog ulazila bi u polje diskrecionog ovlašćenja sudije.
Na osnovu gore izloženog, moglo bi se zaključiti da je pravni okvir u BiH djelomično usklađen sa standardom propisanim članom 54 Konvencije. Dodatno, u domenu krivičnoprocesnog prava, unutrašnji pravni standardi idu ispred standarda predviđenog Istanbulskom konvencijom.
MINUS
[1] Čl. 100 stav 5 ZKP FBiH, čl. 151 stav 5 ZKP RS, čl. 86 stav 5 ZKP BD
[2] Čl. 279 ZKP FBiH, čl. 279 ZKP RS, čl. 264 ZKP BD.
UBL AC NSRP Drutvo SOS telefon CZR Sigurna enska kuca WAVE
Lara ene, Mostar Medica, Zenica Prava za sve Buducnost, Modrica
Savet Evrope
 
UBL AC NSRP Drutvo SOS telefon CZR Sigurna enska kuca WAVE Lara ene, Mostar Medica, Zenica Prava za sve Buducnost, Modrica Savet Evrope
 
Kampanju podržava:
EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost autorki i ni na koji način ne odražava stavove Evropske unije.
Kampanju podržava:
EU    EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost autorki i ni na koji način ne odražava stavove Evropske unije.