A tolerišem nasilje nad ženama.
A tolerišem nasilje nad ženama.
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i dužna pažnja
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinirane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Udruženja građana i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono tijelo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad sa počiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć kod pojedinačnih odnosno kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizovane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za djecu svjedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni ljekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posjetu i bezbjednost
Član 32 - Građanske posljedice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekavanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična djela, uključujući i djela počinjena u ime takozvane „časti“
Član 43 - Važenje krivičnih djela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mjere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presuda treće članice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procjena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mjere zaštite
Član 53 - Mjere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i ex officio
Član 56 - Mjere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
Član 58 - Zastarjelost
Član 59 - Boravišni status
Član 60 - Rodno zasnovani zahtjevi za azil
Član 61 - Zabrana protjerivanja, odnosno vraćanja (non-refoulement)
 
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 3 – Definicije
Član 5 - Obaveze država i dužna pažnja
Član 7 - Sveobuhvatne i koordinirane politike
Član 8 - Finansijska sredstva
Član 9 - Udruženja građana i civilno društvo
Član 10 - Koordinaciono tijelo
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
Član 15 - Obuka stručnjaka
Član 16 - Programi preventivne intervencije i programi za rad sa počiniocima nasilja
Član 18 - Opšte obaveze
Član 19 - Informisanje
Član 20 - Opšte usluge podrške
Član 21 - Pomoć kod pojedinačnih odnosno kolektivnih žalbi
Član 22 - Specijalizovane usluge podrške
Član 23 - Sigurne kuće
Član 24 - SOS telefoni
Član 25 - Podrška za žrtve seksualnog nasilja
Član 26 - Zaštita i podrška za djecu svjedoke
Član 27 - Prijavljivanje
Član 28 - Prijavljivanje stručnjaka
Član 29 - Građanske parnice i pravni ljekovi
Član 30 - Naknada
Član 31 - Starateljstvo, pravo na posjetu i bezbjednost
Član 32 - Građanske posljedice prinudnih brakova
Član 33 - Psihičko nasilje
Član 34 - Proganjanje
Član 35 - Fizičko nasilje
Član 36 - Seksualno nasilje, uključujući silovanje
Član 37 - Prinudni brak
Član 38 - Genitalno sakaćenje žena
Član 39 - Prinudni abortus i prinudna sterilizacija
Član 40 - Seksualno uznemiravanje
Član 41 - Pomaganje odnosno podstrekavanje i pokušaj
Član 42 - Neprihvatljiva opravdanja za krivična djela, uključujući i djela počinjena u ime takozvane „časti“
Član 43 - Važenje krivičnih djela
Član 44 - Nadležnost
Član 45 - Sankcije i mjere
Član 46 - Otežavajuće okolnosti
Član 47 - Presuda treće članice
Član 48 - Zabrana procesa obaveznog alternativnog razrješenja sporova odnosno određivanja kazne
Član 49 - Opšte obaveze
Član 50 - Neposredni odgovor, prevencija i zaštita
Član 51 - Procjena rizika i upravljanje rizikom
Član 52 - Hitne mjere zaštite
Član 53 - Mjere zabrane prilaska odnosno zaštite
Član 54 - Istrage i dokazi
Član 55 - Postupci ex parte i ex officio
Član 56 - Mjere zaštite
Član 57 - Pravna pomoć
Član 58 - Zastarjelost
Član 59 - Boravišni status
Član 60 - Rodno zasnovani zahtjevi za azil
Član 61 - Zabrana protjerivanja, odnosno vraćanja (non-refoulement)
 
Član 11 - Prikupljanje podataka i istraživanje
1. U svrhu primjene ove Konvencije, članice će preduzimati sljedeće:
a. prikupljati relevantne statističke podatke u redovnim vremenskim razmacima o slučajevima svih vidova nasilja obuhvaćenih Konvencijom;
b. podržavati istraživanja na terenu svih vidova nasilja obuhvaćenih Konvencijom radi proučavanja osnovnih uzroka i posljedica, učestalosti i stope osuda, kao i efikasnosti mjera koje se preduzimaju u primjeni ove Konvencije.

2. Članice će nastojati da sprovode ankete među stanovništvom u redovnim vremenskim razmacima radi procjene prevalence i trendova svih oblika nasilja obuhvaćenih Konvencijom.

3. Članice će grupi eksperata, koja se pominje u članu 66 ove Konvencije, dati prikupljene podatke u skladu sa ovim članom kako bi se stimulisala međunarodna saradnja i omogućilo međunarodno upoređivanje (benchmarking).

4. Članice će obezbijediti da prikupljeni podaci u skladu sa ovim članom budu dostupni javnosti.
 
0 – pitanje nije regulisano zakonom/politikom, ili postojeća regulativa je vrlo daleko od standarda Konvencije (standard iz Konvencije se smatra minimalnim standardom)
1 – postoji regulacija, ali nije postignut standard Konvencije (u rešenju i/ili primjeni)
2 – postignut standard Konvencije ili sasvim blizu standardu u rešenju
3 - postignut standard Konvencije ili sasvim blizu standardu u rešenju i u primjeni
4 – pitanje je u državi riješeno iznad standarda Konvencije SE
Opšta procjena čl. 11 Prikupljanje podataka i istraživanje
Poređenje između država čl. 11 Prikupljanje podataka i istraživanje
PITANJA
 
a. Da li vaša zemlja prikuplja podatke o svim oblicima nasilja kao što je navedeno u Konvenciji? Navedite kategorije podataka. Da li se podaci prikupljaju redovno, a, ako je odgovor potvrdan, navedite dinamiku prikupljanja. Koji su izvori podataka? Navedite instituciju koja prikuplja podatke (Zavod za statistiku, zdravstvene institucije, socijalna zaštita, policija, pravosuđe, uključujući tužioce, nevladine organizacije itd.).
Odgovor: U skladu sa Zakonom o zaštiti od nasilja u porodici, evidenciju o prijavljenim slučajevima nasilja, žrtvama, učiniocima nasilja, izrečenim zaštitnim mjerama, kao i o drugim mjerama zaštite i pomoći vodi: Policija, Organ za prekršaje, Državno tužilaštvo, Centar za socijalni rad ili druga ustanova socijalne i dječje zaštite, zdravstvene ustanove. Podaci se dostavljaju Ministarstvu za ljudska i manjinska prava u okviru kojeg funkcioniše Odjeljenje za poslove rodne ravnopravnosti. Problem je što svaka od institucija podatke prikuplja po sopstvenoj metodologiji jer ne postoji jedinstvena metodologija za prikupljanje podataka o nasilju u porodici.
PLUS
a. Da li vaša zemlja prikuplja podatke o svim oblicima nasilja kao što je navedeno u Konvenciji? Navedite kategorije podataka. Da li se podaci prikupljaju redovno, a, ako je odgovor potvrdan, navedite dinamiku prikupljanja. Koji su izvori podataka? Navedite instituciju koja prikuplja podatke (Zavod za statistiku, zdravstvene institucije, socijalna zaštita, policija, pravosuđe, uključujući tužioce, nevladine organizacije itd.).
Odgovor: U skladu sa Zakonom o zaštiti od nasilja u porodici, evidenciju o prijavljenim slučajevima nasilja, žrtvama, učiniocima nasilja, izrečenim zaštitnim mjerama, kao i o drugim mjerama zaštite i pomoći vodi: Policija, Organ za prekršaje, Državno tužilaštvo, Centar za socijalni rad ili druga ustanova socijalne i dječje zaštite, zdravstvene ustanove. Podaci se dostavljaju Ministarstvu za ljudska i manjinska prava u okviru kojeg funkcioniše Odjeljenje za poslove rodne ravnopravnosti. Problem je što svaka od institucija podatke prikuplja po sopstvenoj metodologiji jer ne postoji jedinstvena metodologija za prikupljanje podataka o nasilju u porodici. Strateškim dokumentima je definisano razvijanje jedinstvenih procedura i forma za prikupljanje podataka o rodno zasnovanom nasilju među nadležnim institucijama, ali pomenuta mjera nije realizovana u predviđenom roku. Podatke o oblicima nasilja za 2013. i 2014. godinu ovo Ministarstvo je objavilo u Izvještajima o sprovođenju Plana aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti za 2013. i 2014. godinu.

Akcionim planom za poglavlje 23. pravosuđe i temeljna ljudska prava kao i Planom aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori (2013-2017.godina) predviđeno je uspostavljanje jedinstvene baze podataka o nasilju u porodici koja bi uključivala podatke razvrstane: po polu, po godinama, po vrsti nasilja, po broju podnesenih prijava, po broju podignutih optuženja, po broju presuda i po izrečenim zaštitnim mjerama, što je bila preporuka CEDAW komiteta UN-a1. Rokovi predviđeni za realizaciju aktivnosti su istekli, a država je za uspostavljanje jedinstvene baze podataka, novim strateškim dokumentima rok pomjerila za kraj 2015. godine. Budući da budžetom nije predviđeno izdvajanje dovoljno novčanih sredstava za realizaciju aktivnosti iz oblasti rodno zasnovanog nasilja, postoji ozbiljna zabrinutost da se jedinstvena baza podataka neće uspostaviti ni do kraja tekuće godine.

Kako bi se osiguralo usaglašeno vođenje evidencije, i uradila detaljna analiza istraživanja na osnovu prikupljenih statističkih podataka, a rezultati analize koristili za definisanje politika i mjera za borbu protiv nasilja nad ženama, neophodno je u što kraćem roku razviti jedinstvene procedure i forme za prikupljanje podataka o rodno zasnovanom nasilju među nadležnim institucijama i razviti jedinstvenu bazu podataka o rodno zasnovanom nasilju.
MINUS
b. Koji tip podataka se prikuplja? Molimo vas da imate u vidu da broj slučajeva, podaci o žrtvama i učiniocima – pol, starost, vrsta nasilja, odnos sa učiniocem, geografska lokacija, broj osuđivanja i broj mjera zaštite – i drugi faktori, kao što je invaliditet, predstavljaju minimalne zahtjeve za javne vlasti, sudstvo, policiju i socijalnu zaštitu u prikupljanju podataka. Ako postoje druge vrste prikupljenih podataka, navedite (težina nasilja, incidenti, uticaj nasilja, bračni status žrtava itd.).
Odgovor: Prema dostupnim podacima za 2013. godinu2, državni tužioci su procesuirali 179 krivičnih prijava za krivično djelo nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, kojim je prijavljeno ukupno 184 lica, od kojih 94,5% muškaraca. Među procesuiranim licima su i 54 ili 20,3% lica koji su prethodno gonjena kao počinioci ovih krivičnih djela. Žrtava krivičnog djela nasilja u porodici ili porodičnoj zajednici je 208 od kojih je 155 žena i 9 maloljetnih lica.
PLUS
b. Koji tip podataka se prikuplja? Molimo vas da imate u vidu da broj slučajeva, podaci o žrtvama i učiniocima – pol, starost, vrsta nasilja, odnos sa učiniocem, geografska lokacija, broj osuđivanja i broj mjera zaštite – i drugi faktori, kao što je invaliditet, predstavljaju minimalne zahtjeve za javne vlasti, sudstvo, policiju i socijalnu zaštitu u prikupljanju podataka. Ako postoje druge vrste prikupljenih podataka, navedite (težina nasilja, incidenti, uticaj nasilja, bračni status žrtava itd.).
Odgovor: Prema dostupnim podacima za 2013. godinu2, državni tužioci su procesuirali 179 krivičnih prijava za krivično djelo nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, kojim je prijavljeno ukupno 184 lica, od kojih 94,5% muškaraca. Među procesuiranim licima su i 54 ili 20,3% lica koji su prethodno gonjena kao počinioci ovih krivičnih djela. Žrtava krivičnog djela nasilja u porodici ili porodičnoj zajednici je 208 od kojih je 155 žena i 9 maloljetnih lica.

Službenici Uprave policije podnijeli su nadležnom organu za prekršaje 1052 prekršajne prijave iz oblasti Zakona o zaštiti od nasilja u porodici. Registrovano je 1137 izvršilaca prekršaja i to 1052 muškog pola. Žrtve prekršaja nasilja u porodici su 1155 lica, od kojih su 785 ženskog pola, 370 muškog pola među kojima je 69 maloljetnih lica.

Na osnovu Izvještaja o radu područnih organa za prekršaje na predmetima iz oblasti Zakona o zaštiti od nasilja u porodici za 2013. godinu područni organi za prekršaje su imali ukupno u radu 1.129 predmeta, od čega je na kraju godine završeno 942 ili 83,43% predmeta.

Ukupno je bilo 970 žrtava nasilja, od čega: 658 žrtava nasilja je ženskog pola ili 67,83% i 312 žrtava nasilja muškog pola ili 32,17%.

Od ukupnog broja žrtava, punoljetnih žrtava nasilja bilo je 903 ili 93,09% i to: 629 punoljetnih žrtava nasilja ženskog pola ili 69,66% i 274 punoljetnih žrtava nasilja muškog pola ili 30,34%.

Maloljetnih žrtava nasilja bilo je 67 ili 6,90% i to: maloljetnih žrtava ženskog pola 29 ili 43,28% i 38 ili 56,71% maloljetnih žrtava muškog pola.

Ukupno je bilo 1.008 nasilnika i to: 875 nasilnika muškog pola ili 86,80% i 133 nasilnika ženskog pola ili 13,19%. Od toga punoljetnih nasilnika bilo je 996 ili 98,80% i to: nasilnika muškog pola 867 ili 87,04% i nasilnika ženskog pola 129 ili 12,95%. Maloljetnih nasilnika bilo je 12 ili 1,19%, od čega 8 muškog i 4 ženskog pola.

Na uzorku od 838 ili 77% od ukupnog broja nasilnika, njih 454 ili 54,17% je nezaposleno. Na uzorku od 547 ili 50,27% od ukupnog broja nasilnika pregled po stepenu obrazovanja je sljedeći:
- 130 nasilnika ili 23,76% ima osnovno obrazovanje;
- 371 nasilnik ili 67,82% ima srednje stručno obrazovanje i
- 46 nasilnika ili 8,40% ima više ili visoko obrazovanje.

U periodu od 01.01.2013. do 31.12.2013. godine, Vijeće za prekršaje Crne Gore je u postupku po žalbama primilo u rad 118 predmeta iz oblasti Zakona o zaštiti od nasilja u porodici. Navedeni predmeti su završeni na način što je 74 prvostepenih odluka potvrđeno, 21 preinačena, dok su za 23 predmeta prvostepene odluke ukinute.

U 2013. godini u centrima za socijalni rad evidentirano je 637 žrtava nasilja od kojih su 270 djeca.3

Prema dostupnim podacima za 2014. godinu4, u toku 2014. godine u vezi sa krivičnim djelima iz člana 220. Krivičnog zakonika za nasilje u porodici ili porodičnoj zajednici, bilo je ukupno 233 predmeta, od kojih je riješeno 144. Po ovim predmetima sudovi su donijeli 120 osuđujućih presuda, dok oslobađajućih, odbijajućih i obustavljenih je bilo 22.

Područni organi za prekršaje su u protekloj godini imali 1455 predmeta od čega je 291 predmet prenijet iz prethodne godine, a 1164 su novi predmeti. Na kraju 2014. godine završeno je 935 predmeta tako što su izrečene 252 novčane kazne, 94 kazne zatvora, 133 uslovne osude, 85 opomena, 82 obustave, 7 vaspitnih mjera, 8 odbačaja, 247 zaštitnih mjera- 20 samostalne i 227 uz kazne , te 254 oslobađajuće odluke.

Prema podacima iz Uprave policije broj registrovanih krivičnih djela u 2014. godini nasilje u porodici i porodičnoj zajednici – 205, što znači da je broj prijavljenih krivičnih djela u u odnosu na prethodnu godinu bio veći za 12%. Tužiocima su procesuirane 204 u toku 2014. godine. Za krivično djelo iz člana 220 Krivičnog zakonika prijavljeno je 210 lica, od kojih 88% muškaraca. Među procesuiranim licima su i 74 ili 35% lica koji su prethodno gonjeni kao počinioci ovog krivičnog djela. U toku 2014. godine je bilo 231 žrtava nasilja u porodici i porodičnoj zajednici, od čega 158 žena i 16 maloljetnih lica.

Službenici Uprave policije u 2014. godini podnijeli su nadležnom organu za prekršaje 1249 prekršajnih prijava zbog izvršenih 1347 prekršaja iz člana 36 Zakona o zaštiti od nasilja u porodici. Navedeni broj prekršaja učinjen je od strane 1336 izvršilaca, od kojih je 1103 muškog pola, a 233 ženskog pola. Broj žrtava izvršenih prekršaja iznosi 1372, od kojih je 472 muškog, a 900 ženskog pola.

Policijski službenici su u skladu sa članom 28 Zakona o zaštiti od nasilja u porodici, u 22 slučaja naredili učiniocu nasilja udaljenje ili zabranu vraćanja u stan ili drugi prostor za stanovanje, a u skladu sa čl. 37 podnijeli 39 prijava za zanemarivanje.

Područni organi za prekršaje su licima osumnjičenim za nasilje u porodici izrekli 76 zaštitnih mjera, za čije je izvršenje prema čl. 33, stav 2 Zakona o zaštiti od nasilja u porodici, nadležna policija: i to :
- 33 udaljenja iz stana ili drugog prostora za stanovanje,
- 8 mjera zabrane približavanja,
- 35 zabrana uznemiravanja i uhođenja

U 2014. godini u centrima za socijalni rad evidentirane su 674 žrtave nasilja. Od toga su 310 djeca, 281 žene, 50 muškarci i 33 stara lica. Evidentirano je najviše emocionalnog nasilja, zatim fizičkog, ekonomskog i seksualnog, koje je prepoznato u 13 slučajeva. 5

Problem predstavlja činjenica da u dostupnim podacima ne postoje podaci o odnosu između žrtve i učinioca, tj. ne postoje podaci da li je to partnerska relacija.
MINUS
c. Da li su u vašoj zemlji rađena istraživanja o nasilju prema ženama i u porodici u poslednjih pet godina? Ako jesu, molimo vas da navedete tip obuhvaćenog nasilja, geografski obuhvat, ko je radio istraživanje i kada. Ko je finansirao istraživanje? Šta je bio cilj istraživanja – da se procjeni prevalencija, priroda, determinante i posljedice itd.? Da li je bilo na državnom, regionalnom i/ili lokalnom nivou?
Odgovor: Sveobuhvatno istraživanje je sprovedeno u okviru projekta IPA Programa za rodnu ravnopravnost 2010, koji su partnerski realizovali Ministarstvo za ljudska i manjinska prava i UNDP. Rezultat istraživanja je Studija o porodičnom nasilju u Crnoj Gori. Studija je za cilj imala da se ukaže na percepciju, intenzitet i oblike porodičnog nasilja i nasilja nad ženama u Crnoj Gori kako bi se upoznali sa trenutnim stanjem i preduzeli odgovarajuće mjere na suzbijanju i prevenciji ove pojave.
PLUS
c. Da li su u vašoj zemlji rađena istraživanja o nasilju prema ženama i u porodici u poslednjih pet godina? Ako jesu, molimo vas da navedete tip obuhvaćenog nasilja, geografski obuhvat, ko je radio istraživanje i kada. Ko je finansirao istraživanje? Šta je bio cilj istraživanja – da se procjeni prevalencija, priroda, determinante i posljedice itd.? Da li je bilo na državnom, regionalnom i/ili lokalnom nivou?
Odgovor: Sveobuhvatno istraživanje je sprovedeno u okviru projekta IPA Programa za rodnu ravnopravnost 2010, koji su partnerski realizovali Ministarstvo za ljudska i manjinska prava i UNDP. Rezultat istraživanja je Studija o porodičnom nasilju u Crnoj Gori. Studija je za cilj imala da se ukaže na percepciju, intenzitet i oblike porodičnog nasilja i nasilja nad ženama u Crnoj Gori kako bi se upoznali sa trenutnim stanjem i preduzeli odgovarajuće mjere na suzbijanju i prevenciji ove pojave. Studija o nasilju nad ženama i porodičnom nasilju u Crnoj Gori je realizovana uz primjenu nekoliko različitih metoda (desk metoda, kvalitativan i kvantitativan metod istraživanja, studije slučaja) kako bi se stekao detaljniji uvid u navedenu problematiku i dobili što objektivniji podaci. Neki od rezultata studije su sljedeći: “Svaka treća osoba u Crnoj Gori ne bi bila spremna da prijavi nasilje u porodici. Svaka četvrta osoba u Crnoj Gori smatra da je žrtva odgovorna za nasilje jer ga “izaziva svojim postupcima”. Žrtve nasilja u porodici najčešće su žene i djeca, dok su muškarci prepoznati kao nasilnici“. Istraživanje, koje je realizovano na uzorku od 1.103 ispitanika u 17 crnogorskih opština, pokazuje i da Crnogorci nedovoljno poznaju nadležnosti institucija koje se bave zaštitom žrtava nasilja. Nizak procenat odgovora koji se odnosi na lično iskustvo sa nasiljem (13,1%) je u suprotnosti je sa percepcijom ispitanika o rasprostranjenosti nasilja. Žene češće navode da poznaju nekoga iz svog okruženja ko je žrtva nasilja u porodici. Počinilac nasilja u porodici je najčešće suprug, bivši suprug i partner (sumarno 64%) Skoro svaki treći ispitanik ne bi bio spreman da prijavi nasilje u porodici zbog niskog povjerenja u efikasnost institucija, straha, patrijarhalnog shvatanja porodičnih odnosa kao nečega u šta se nipošto ne treba miješati, kao i zbog sumnje u to da se problem nasilja u porodici može zaustaviti i prevazići. „Face-to-face“istraživanje sprovedeno je na uzorku od 100 žena žrtava nasilja, klijentkinja SOS telefona Nikšić i Sigurne ženske kuće pokazuje da je visok procenat ispitanica (67,0%+22,0%) doživio nasilje od strane bračnog partnera ili bivšeg bračnog partnera. Svaka druga žrtva nasilja u porodici je istakla da nema sopstveni izvor prihoda, dok je njih 58 % navelo da nasilnik ima kontrolu nad njihovim prihodima i/ili imovinom. Date brojke ilustruju stepen ekonomske zavisnosti koja prati gotovo sve žrtve nasilja što dodatno govori o složenosti situacije nasilja u porodici za žrtve. Svaka peta žena sa iskustvom porodičnog nasilja je istakla da nasilnik posjeduje vatreno oružje i da im je u 37% slučajeva prijećeno oružjem. Svaka treća ispitanica je navela da je nasilnik pokušao da je ubije. U 81% slučajeva ispitanice navode da su članovi njihove porodice znali za nasilje koje im se dešava, ali su zaštitu ponudili u samo 29% slučajeva, dok su u 25% slučajeva su prihvatili žrtvu nasilja i njenu djecu. Slučaj su prijavili policiji u samo 12% slučajeva.

NVO Centar za ženska prava je u saradnji sa NVO Sigurna ženska kuća i SOS Telefonom za žene i djecu žrtve nasilja Nikšić sproveo monitoring poštovanja ljudskih prava žena žrtava nasilja u porodici u Podgorici i Nikšiću u periodu od avgusta 2013. do jula 2014. godine i izradio izvještaj6 koji je ponudio čitav niz preporuka koje se odnose na rad svih institucija uključenih u sistem zaštite od nasilja, kao i preporuke za izmjene zakonskog okvira sa ciljem hitne i efikasne zaštite žrtava i postizanja efektivne kaznene politike. Jedna od ključnih preporuka se odnosi na izmjene i dopune Zakonika o krivičnom postupku koji bi omogućio mjere opreza s konkretnom svrhom zaštite žrtve tokom krivičnog postupka do konačne sudske odluke kada se mogu izdati mjere bezbjednosti. Mjere opreza treba da uključe: zabranu približavanja, zabranu uhođenja, zabranu uznemiravanja i kontaktiranja i udaljenje iz stana. Nepohodno je da policija i tužioci uzmu u obzir okolnosti koje ukazuju na kontinuitet i ponavljanje nasilja, kao i njegove posledice po žrtvu i druge članove porodice. Takođe, potrebno je ispitati navode o nasilju nad djecom i te činjenice, kao i odgovarajuću kvalifikaciju djela, navesti u optužnici i zahtijevati izricanje mjera bezbjednosti za žrtvu i, posebno, za djecu. U skladu sa Protokolom o postupanju institucija u slučajevima nasilja u porodici, postupak zaštite žene žrtve nasilja koja ima maloljetnu djecu, bez izuzetka mora obuhvatiti i zaštitu djece, kao indirektnih (mada često i direktnih) žrtava nasilja. Rezultati istraživanja pokazuju da je potrebno i da centri za socijalni rad prikupe detaljne informacije o porodičnoj dinamici, kontinuitetu, ponavljanju i posledicama nasilja po članove porodice i izvještaj dostave policiji, postupajućem tužiocu i pravosudnim organima koji odlučuju u postupku za nasilje u porodici, ali i u drugim postupcima koji se tiču porodičnih odnosa (brakorazvodna parnica, postupak dodjele starateljstva, alimentacija, način vršenja roditeljskog prava itd.). Opširnije o nalazima monioringa u dijelu izvještaja koji se odnosi na član 18 Konvencije.

Istraživanje o stavovima građana/ki o nasilju u porodici je radio IPSOS u junu, septembru i novembru 2014. godine.7 Rezultati u sve tri faze istraživanja su pokazili da oko 2/3 građana/ki smatra da su lični i ekonomski problemi najznačajniji, posebno problem nezaposlenosti, a onda tek prepoznaju nasilje u porodici kao problem. Po ovom istraživanju žene se prepoznate kao najčešće žrtve nasilja (do 86%), zatim djeca (57-63%), stari ljudi (oko 5%) i muškarci (4%). Kao dominantnu formu nasilja građani/ke su prepoznali fizičko nasilje.

Centar za romske inicijative je u novembru 2014. predstavio rezultate istraživanja o nasilju u porodici u romskoj i egipćanskoj zajednici u Crnoj Gori“8. Istraživanje Ugovoreni i dječiji brakovi u romskoj i egipćanskoj zajednici je obuhvaćeno 643 ispitanika/ce (323 žene i 320 muškaraca). Istraživanje je sporovedeno u Nikšiću, Podgorici, Beranama i Ulcinju, odnosno u procesu obuhvaćenih uzorka vodilo se računa i o regionalnoj pokrivenosti (zastupljenosti) svih djelova Crne Gore. Podaci u istraživanju su prikupljani putem ankete koja se sastojala od 37 pitanja otvorenog i zatvorenog tipa.

U 2014. godini je sprovedeno pod nazivom Nasilje u porodici, rodno zasnovano nasilje. Istraživanje je realizovao SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja Podgorica kroz program istraživačkih stipendija Ekonomske inicijative žena, a cilj je bio da istraži iskustva, spoznaje i strategije djelovanja aktivistica ženskih organizacija i stavi ih u kontekst širih teorijskih rasprava o pitanjima iz područja njihovog djelovanja, kao i da obogati teorijska promišljanja njihovim iskustvima. Svrha ovog istraživanja je razumijevanje šire stručne i opšte javnosti o problemu nasilja nad ženama i potrebi obezbjeđivanja podrške i pomoći ženama sa iskustvom nasilja, ali i razumijevanje rada ženskih organizacija u ovoj oblasti i značaja stvaranja mogućnosti replikacije dobre prakse na različitim nivoima. Ovo istraživanje je obezbijedilo sagledavanje nasilja nad ženama u porodici iz više aspekata. Prvi aspekt je posmatranje nasilja nad ženama u porodici kao sociološkog fenomena, kroz analizu socijalnog konteksta, ali i analizu razvoja zakona i politika i njihove primjene u praksi, odnosa profesionalaca prema ovoj problematici i odnosa društva u cjelini. Imajući u vidu značaj ženskog aktivizma u procesu prevencije i eliminacije nasilja nad ženama, drugi aspekt je analiza razvoja i uticaja SOS telefona na stvaranje nulte toleracije prema svim oblicima nasilja nad ženama u zajednici, sa akcentom na strategiji djelovanja aktivistica ove organizacije i principima rada sa klijenticama, koji su zahvaljujući njihovom angažmanu postavljeni kao osnov efikasnog tretmana u djelovanju svih institucija relevantnih za oblast nasilja u porodici.9.

Kvalitativno istraživanje o rasprostranjenosti i oblicima ekonomskog nasilja pod nazivom “Šta znamo o ekonomskom nasilju nad ženama” sprovela je NVO Sigurna ženska kuća.10 Cilj ovog istraživanja bio je da se utvrdi prevalencija ekonomskog nasilja, odnosno rasprostranjenost nasilja i njegovih posebnih formi u populaciji žena koje su žrtve nasilja u porodici, kao i žena iz opšte populacije. Od marta do juna 2012. godine u prostorijama kancelarije Sigurne ženske kuće, organizovano je pet fokus grupa (tri sa ženama koje žive ili su živjele u porodičnom nasilju i dvije sa ženama iz opšte populacije), kao i 30 dubinskih intervjua (15 sa ženama žrtvama porodičnog nasilja i 15 sa ženama iz opšte populacije, koje sa partnerom žive u bračnoj ili vanbračnoj zajednici). Istraživanje je pokazalo da žene žrtve porodičnog nasilja ne prepoznaju ili minimiziraju ekonomsko nasilje. Žene koje su učestvovale u ovom istraživanju, a koje su izložene ekonomskom nasilju su mnogo manje ekonomski nezavisne od žena koje nemaju to iskustvo.  Ekonomskog nasilje prema ženama koje su (ili su bile) žrtve porodičnog nasilja je uključivalo je  sprječavanje  da se zaposle, ograničavanje  pristupa  novcu i sredstvima za zadovoljenje osnovnih egzistencijalnih potreba i žrtvama i njihovoj djeci  ,uz samostalno  trošenje porodičnog novca od strane partnera.. Oblici nasilja koji se najčešće javljaju kod ispitanica iz opšte populacije su: kontrola kućnog budžeta i provjera potrošenog novca od strane  partnera.
MINUS
d. Da li su ovi podaci dostupni ekspertskim grupama kako bi se inicirala saradnja i omogućilo međudržavno poređenje? Da li su eksperti učestvovali u forumima/tijelima i doprinjeli međudržavnom poređenju u oblasti nasilja prema ženama/nasilja u porodici?
Odgovor: Nema dostupnih podataka.
d. Da li su ovi podaci dostupni ekspertskim grupama kako bi se inicirala saradnja i omogućilo međudržavno poređenje? Da li su eksperti učestvovali u forumima/tijelima i doprinjeli međudržavnom poređenju u oblasti nasilja prema ženama/nasilja u porodici?
Odgovor: Nema dostupnih podataka.
MINUS
e. Da li su informacije iz tog/tih istraživanja i/ili prikupljenih podataka o nasilju prema ženama i u porodici bile dostupni javnosti? Ako jesu, navedite na koji način (kampanja, internet prezentacija, okrugli stolovi, medijska pokrivenost, publikacije, itd)? Da li je bilo javne rasprave o njegovim nalazima, zaključcima ili preporukama za buduće akcije?
Odgovor: Navedeni statistički podaci i istraživanja dostupni su  javnosti preko na internet stranica nadležnih ministarstava, sudova, tužilaštva i Vlade Crne Gore. Najčešće se javnost o sprovedenim istraživanjima informiše putem konferencija za medije ili okruglih stolova koji se organizuju prilikom njihovog objavljivanja . Rezultati istraživanja su većinom publikovani, odnosno javno predstavljeni, uz prisustvo predstavnika relevantnih institucija.
PLUS
e. Da li su informacije iz tog/tih istraživanja i/ili prikupljenih podataka o nasilju prema ženama i u porodici bile dostupni javnosti? Ako jesu, navedite na koji način (kampanja, internet prezentacija, okrugli stolovi, medijska pokrivenost, publikacije, itd)? Da li je bilo javne rasprave o njegovim nalazima, zaključcima ili preporukama za buduće akcije?
Odgovor: Navedeni statistički podaci i istraživanja dostupni su  javnosti preko na internet stranica nadležnih ministarstava, sudova, tužilaštva i Vlade Crne Gore. Najčešće se javnost o sprovedenim istraživanjima informiše putem konferencija za medije ili okruglih stolova koji se organizuju prilikom njihovog objavljivanja . Rezultati istraživanja su većinom publikovani, odnosno javno predstavljeni, uz prisustvo predstavnika relevantnih institucija.

Zakon o slobodnom pristupu informacijama11, donesen 2012. godine garantuje pravo pristupa informacijama u posjedu organa vlasti. Svako domaće i strano fizičko i pravno lice ima pravo na pristup informacijama, bez obaveze da navodi razloge i objašnjava interes traženja informacija. Pravo pristupa informacijama može se ograničiti ako je to u interesu zaštite života, javnog zdravlja, morala i privatnosti, vođenja krivičnog postupka, bezbjednosti i odbrane Crne Gore, spoljne, monetarne i ekonomske politike.
MINUS
[1] Konačni zaključci CEDAW Komiteta Ujedinjenih nacija donesenih na osnovu prezentovanog Inicijalnog izvještaja Vlade Crne Gore, novembar 2011
[2] Podaci preuzeti iz Izvještaja o sprovođenju Plana aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori (PAPRR 2013 – 2017) za 2013.
[3] Preuzeto iz Izvještaja o sprovodjenju AP za realizaciju Strategije razvoja sistema socijalne i dječje zaštite u Crnoj Gori 2013-2017.godina, za 2013.godinu, Ministarstvo rada i socijalnog stranja, septembar 2014.
[4] Podaci su preuzeti iz Izvještaja o sprovođenju Plana aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori (PAPRR 2013 – 2017) za 2014.
[5] Podaci preuzeti iz Izvještaja o sprovodjenju AP za realizaciju Strategije razvoja sistema socijalne i dječje zaštite u Crnoj Gori 2013-2017.godina, za 2014.godinu, Ministarstvo rada i socijalnog stranja, mart 2015.
[6] Izvještaj postupanju institucija u zaštiti ljudskih prava žena žrtava nasilja u porodici rezultat je projekta “Zaštita i pristup pravdi žena žrtava nasilja u porodičnom kontekstu” čiji je nosilac NVO Centar za ženska prava, a koji je realizovan zahvaljujući finansijskoj podršci Biroa za borbu protiv međunarodne trgovine drogom i sprovođenje zakona (INL) State Deapartmenta preko Ambasade Sjedinjenih Američkih Država u Podgorici u Programa podrške civilnom društvu u oblasti krivičnog pravosuđa.
[7] Istraživanje je realizovao Program rodne ravnopravnosti IPA 2010 koji partnerski sprovode UNDP, Odjeljenje za poslove rodne ravnopravnosti Ministarstva za ljudska i manjinska prava (MLJMP) uz finansijsku podršku Delegacije EU.
[8] Delija F.,Milić S., Nasilje u porodici u romskoj i egipćanskoj zajednici u Crnoj Gori, izdavač: NVO Centar za romske inicijative, Nikšić 2014. Web link: http://care-balkan.org/dok/1417014823.pdf
[9] Ibidem
[10] Projekat “Naming, blaming and framing the economic violence against women in intimate relationship” je regionalni projekat u kojem učestvuje pet nevladinih organizacija. Nosilac projekta su B.a.B.e (Be Active Be Emancipated) iz Zagreba, Hrvatska, a partneri pored “Sigurne ženske kuće” iz Crne Gore su: “Bulgarian Gender Research Foundation” iz Bugarske, “Rights for all”iz Bosne i Hercegovine i “European Movement” iz Srbije. Projekat je finansiran od strane Evropske komisije i realizuje se u periodu od decembra 2011. do marta 2013. godine. Za ovo istraživanje korišćen je metodološki priručnik koji su pripremile Ksenija Klasnić, (odsjek za sociologiju Filozofskog Fakulteta u Zagrebu), i Korana Radman (BABE), a korišćene metode su fokus grupe i polustrukturalni intervjui.
[11] Službeni list CG, br.44/2012.
Sigurna enska kuca AC UBL NSRP Drutvo SOS telefon CZR WAVE EWL
Centar za enska prava SOS telefon Nikic
Savet Evrope
 
Sigurna enska kuca AC UBL NSRP Drutvo SOS telefon CZR WAVE EWL Centar za enska prava SOS telefon Nikic Savet Evrope
 
Kampanju podržavaju:
EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost Sigurne ženske kuće i ni na koji način ne odražava stavove donatora.
Kampanju podržavaju:
EU
Sadržaj stranice je isključiva odgovornost Sigurne ženske kuće i ni na koji način ne odražava stavove donatora.